علل انواع صدا در کولرگازی + راهحل رفع آنها
آنچه در این مطلب میخوانید
شنیدن صدای تقتق از پنل داخلی کولر گازی یکی از تجربههای آزاردهنده برای کاربران در فصول گرم و سرد سال است این صدا که گاهی به صورت متناوب و گاهی مداوم شنیده میشود، میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از مسائل بسیار سادهای که خودتان میتوانید حل کنید تا مشکلات فنی پیچیدهای که نیاز به حضور تکنسین متخصص دارد.
در این مقاله، به تحلیل دقیق و علمی دلایل بروز صدای تقتق در پنل داخلی کولر گازی میپردازیم و راهکارهایی برای عیبیابی و رفع آن ارائه میدهیم.
علت های شنیدن صدای تق تق در پنل کولرگازی
1.انبساط و انقباض حرارتی: رایجترین دلیل
پنل داخلی کولر گازی از قطعات پلاستیکی و فلزی متعددی تشکیل شده است. وقتی سیستم روشن یا خاموش میشود، تغییر دمای ناگهانی باعث تغییر ابعاد این قطعات انبساط هنگام گرم شدن و انقباض هنگام سرد شدن میشود.
- مکانیسم صدا: پلاستیک بدنه یا کویلهای داخلی هنگام تغییر دما، در محل اتصال به یکدیگر یا شاسی دستگاه دچار حرکتهای بسیار ریز و نامحسوس میشوند این حرکت، صدای تقتق کوتاهی تولید میکند که اغلب در دقایق اولیه روشن شدن یا دقایق پایانی پس از خاموش شدن شنیده میشود.
- آیا خطرناک است؟ خیر، این یک واکنش فیزیکی طبیعی به تغییرات دما است و به مرور زمان، با همدما شدن قطعات، صدا فروکش میکند اگر این صدا بیش از حد بلند است، ممکن است به دلیل سفت بودن بیش از حد پیچهای بدنه باشد که مانع از حرکت طبیعی قطعات در هنگام انبساط میشود.
2. آلودگی شدید فیلترها و گرفتگی اواپراتور
پنل کولر گازی برای گردش هوا به فیلترها و کویلهای تمیز نیاز دارد وقتی فیلترها کثیف هستند، فشار هوا به طور نامنظم توزیع میشود.
- مکانیسم صدا: این تجمع آلودگی و گرد و غبار، مسیر عبور جریان هوا را مسدود میکند وقتی فن میچرخد، برخورد هوای پرفشار با ذرات معلق گیرکرده یا حتی ایجاد لرزش در فیلترهای شل شده به دلیل فشار هوای نامتوازن، میتواند صدای تقتق ایجاد کند.
- راه حل: فیلترهای هوا را باز کرده و با آب ولرم بشویید در صورتی که کویلهای داخلی نیز کثیف هستند، نیاز به سرویس تخصصی شستشو با دستگاه کارواش یا مواد شوینده مخصوص دارید.

در ادامه میتوانید بخوانید قیمت کولر گازی و اسپیلت زانتی
3.خرابی یا عدم تراز بودن بلوور فن
بلوور فن، استوانهای است که وظیفه پرتاب باد خنک یا گرم را به فضای اتاق دارد این قطعه بسیار حساس است.
- مکانیسم صدا: اگر بلوور فن کمی از محور اصلی خود خارج شده باشد به دلیل ضربه، استهلاک بوشها یا شکستگی پرهها، هنگام چرخش با بدنه داخلی پنل یا سینی ناودانی برخورد میکند. این برخورد در هر دور چرخش، صدای تقتق منظمی تولید میکند.
- تشخیص: اگر صدا با افزایش سرعت فن تغییر میکند یا بیشتر میشود، احتمال مشکل از بلوور فن بسیار بالاست.
- راه حل: این مورد نیاز به تخصص دارد. تکنسین باید بلوور را خارج کرده، تراز بودن آن را بررسی و در صورت شکستگی پرهها، آن را تعویض کند.
4. خرابی موتور دمپر
دمپر همان پرههای متحرک خروجی هوا هستند که بالا و پایین میروند تا جهت باد را تنظیم کنند موتور کوچک و ظریفی که وظیفه حرکت این پرهها را دارد، دارای چرخدندههای پلاستیکی است.
- مکانیسم صدا: اگر دندانههای چرخدنده موتور دمپر شکسته باشند یا گیر کرده باشند، موتور در حین تلاش برای چرخاندن پرهها، صدای تقتق متوالی مثل صدای تیکتیک یا تقتق تولید میکند.
- راه حل: موتور دمپر باید بررسی شود اگر چرخدندهها آسیب دیده باشند، تعمیر آن ممکن نیست و باید کل موتور دمپر تعویض شود.
5. شل شدن پیچها و قابهای پلاستیکی پنل
پنل داخلی دارای قابهای پلاستیکی است که با خارهای فشاری و پیچ به شاسی متصل شدهاند.
- مکانیسم صدا: لرزش طبیعی موتور فن، به مرور زمان باعث شل شدن این اتصالات میشود وقتی پنل در حال کار است، این شلشدگی باعث میشود قاب پلاستیکی با شاسی دستگاه برخورد کرده و صدای تقتق ایجاد کند.
- راه حل: سعی کنید با دست، قسمتهای مختلف پنل را هنگام کار فشار دهید. اگر با فشار دادن دست صدا قطع شد، محل دقیق شلشدگی را پیدا کردهاید. میتوانید با قرار دادن یک تکه کوچک اسفنج یا لاستیک نرم بین قاب و شاسی، این لرزش را مهار کنید.
6. یخزدگی کویلهای داخلی
این مشکل جدیتری است اگر به هر دلیلی کمبود گاز یا کثیفی شدید کویل اواپراتور یخ بزند، قطعات یخزده میتوانند با فن برخورد کنند یا در حین ذوب شدن و حرکت، صدا ایجاد کنند.
- نشانه: کاهش شدید سرمادهی یا گرمادهی به همراه صدای تقتق.
- راه حل: حتماً از سرویسکار بخواهید میزان گاز مبرد و فشار سیستم را چک کند.

همچنین در ادامه بخوانید قیمت کولر گازی و اسپیلت زانتی
چه زمانی باید نگران شویم؟
اگر صدای تقتق پنل کولر گازی با علائم زیر همراه است، دستگاه را خاموش کرده و فوراً با یک سرویسکار مجاز تماس بگیرید:
- بوی سوختگی: احتمال اتصالی در برد یا موتور فن.
- آبریزش از پنل: نشانه یخزدگی یا شکستگی سینی تخلیه آب.
- تغییر غیرعادی صدا: تبدیل شدن تقتق به صدای سایش فلزی نشاندهنده خرابی یاتاقانها.
سخن پایانی
صدای تقتق پنل کولر گازی بیشتر اوقات یک مسئله آزاردهنده است اما لزوماً به معنای خرابی کلی دستگاه نیست با این حال، بیتوجهی به آن میتواند باعث فشار مضاعف به موتور فن و آسیبهای جانبی شود.
پیشنهاد میکنیم سالی یکبار، پیش از شروع فصل گرما، دستگاه خود را توسط سرویسکاران مجاز سرویس کنید این سرویس نه تنها شامل شستشوی فیلترهاست، بلکه تمامی اتصالات، تراز بودن بلوور و عملکرد موتورها بررسی میشود که تمامی موارد فوق از جمله صدای تقتق را پیش از وقوع، برطرف میکند.